Muziek podcast: Jessica Polak en Renadi Santoso
In deze zomerspecial van 'De Limes leeft!' reis ik langs de Limes in Zuid-Holland. Ik bezoek de locaties van de serie-expositie 'Goden, Gemmen en Geluk'. Dit keer bezoek ik twee maatschappelijk betrokken organisaties. Allereerst Ipse de Bruggen in Zwammerdam, een zorginstelling op de locatie van castellum Nigrum Pullum en de beroemde Zwammerdamschepen. Hier spreek ik met Leen van Zwieten. Vervolgens bezoek ik de Hortus Populus in Bodegraven, een Romeinse pluk- en oogsttuin waar een Romeinse barak is gebouwd door architect Gert Jacob de Graaf samen met andere vrijwilligers.
![Grand Cafe De Haven - Nigrum Pullum](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229273851-3YPJJX76E3IUMW3GJI0P/1.jpg)
![Opgraving op het terrein van Ipse de Bruggen](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229273722-Z3X91X2FCKVPYFMGQE0O/1a.jpg)
![De grachten rond het fort worden onderzocht](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229275937-MNABT3L51UPWJPHMEH59/2.jpg)
![Leen van Zwieten met archeoloog Wouter Groenendijk](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229275967-QIFH3T8YH815RDGNL13O/3.jpg)
![Op de locatie van het fort](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229278068-LGDGI96WD8U18MSGPF2L/4.jpg)
![Gemmententoonstelling](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229278177-EMRKKERZXFG63MDMIRPA/4b.jpg)
![Gem gevonden op eigen terrein](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229280389-I4LEBQNA8647UZOLONNL/5.jpg)
![Gem uit Albaniana barbaar of acteur?](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229280138-A426O8G8GY0916ZOWQTB/6.jpg)
![Limestentoonstelling in Grand Café De Haven](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229282805-BEVLJJ6P2M6AMQ7Q1FNX/6b.jpg)
![Limestentoonstelling](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229282431-W2FQLCIFYXPM4TOH52OR/7.jpg)
![Model Zwammerdam 6, vergelijkbaar met mooiste project client](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229284537-1L6COAA5U17E9VSXW5Y1/7b.jpg)
![De schilderijen van clienten](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229284957-RRNSYE3BDF63S7KBIDZR/8.jpg)
![Mokken gemaakt door clienten](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229286553-QVBR5HMUVYI1UXZXCKNK/9.jpg)
![Winkeltje](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719229287089-DPJVPXETS4KESEHOVJ5N/10.jpg)
![Hortus Populus](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228518224-G5AU2NT7HMNLBAIX49GD/1.jpg)
![Cohortus, soldatenbarak](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228520411-Y9VIBXHA1ICT8WLG9LWQ/1a.jpg)
![Soldatenbarak](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228521166-J9YZ053DJK7CDXNKMN17/1aa.jpg)
![Romeinse pluk- en oogsttuin](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228522446-WEYLLADGPOBN5IJAFRWH/1b.jpg)
![Foto: Mijn DMA](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228523531-CG9WD0ED5JGA4GK8JCK0/1bb.jpg)
![Foto: Mijn DMA](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228524729-YONL6EB35BEYM54D625V/1bc.jpg)
![Foto: Mijn DMA](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228525728-S5ZZFW5K602K5QE2RU96/1bd.jpg)
![Foto: Mijn DMA](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228526910-B084DKEABVPEORXUTQFF/1be.jpg)
![Architect Gert Jacob de Graaf](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228528002-6EGH27UVL21TZNAH72WO/1bf.jpg)
![De Papilio, slaapgedeelte](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228529068-66RSI4F115B3OP76HS5C/1c.jpg)
![Romeinse vondsten uit Bodegraven](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228530797-V0Y6DYI3TPQOKZFAT3PD/1d.jpg)
![De gemmententoonstelling](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228530770-5UOKRY4HU5P1PZTE9AJG/2.jpg)
![Victoria](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228518701-VHDC0EV1DESD47LF803Z/4.jpg)
![Zegelring met gem Victoria](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5c8eba598d97401af925c4b0/1719228533217-PWMB3FRFDHYIO6N6MCCT/3.jpg)
Ipse de bruggen
Vijf jaar geleden bezocht ik voor het eerst de vindplek van de beroemde Zwammerdamschepen en castellum Nigrum Pullum. Ik werd toen rondgeleid door de enthousiaste vrijwilliger John de Vries die ik deze zomerserie nog zal spreken in Bodegraven. Ik bekeek toen het terrein waar het castellum onder de grond ligt en hoorde meer over de permanente Limestentoonstelling in Grandcafé De Haven. Lees de blog hier.
Dit keer kom ik vanwege de gemmententoonstelling, maar ook om meer te weten te komen over de zorginstelling Ipse de Bruggen en wat zij doen met deze bijzondere Romeinse locatie waarop ze wonen. Ik heb afgesproken met Leen van Zwieten, zelfbenoemd programmamaker voor de Limes. Ik val meteen met mijn neus in de boter, want er is nog een kleine opgraving bezig op het terrein. We spreken kort met archeoloog Wouter Groenendijk over de gevonden grachten en mogen een paar leuke vondsten bekijken.
Overal waar we komen wordt Leen enthousiast begroet en maken we een praatje. Er worden over en weer grappen gemaakt en er wordt een beetje geplaagd. De liefde en zorg voor de bewoners spat ervan af bij Leen. Ook als hij vertelt over Ipse de Bruggen en hoe hij projecten rondom de Romeinse Limes organiseert in samenwerking met de clienten, begint hij vanzelf te stralen. Het is een prachtig voorbeeld hoe de Romeinse tijd opnieuw betekenis kan krijgen in de huidige tijd. Na de zomerspecial komt er nog een uitgebreide podcast over Ipse de Bruggen met Leen van Zwieten. Houd de socials in de gaten.
Meer weten
hortus populus
Na een lekkere en heel betaalbare lunch bij Grandcafé De Haven waar de Limestentoonstelling over Nigrum Pullum en de Gemmententoonstelling is te zien, ga ik op weg naar Bodegraven. Gelegen aan een nieuwbouwwijk die nog vol in ontwikkeling is, ontmoet ik architect Gert Jacob de Graaf. Op de Hortus Populus, een Romeinse pluk- en oogsttuin heeft hij de afgelopen jaren samen met andere vrijwilligers een Romeinse Soldatenbarak, de Cohortus, gebouwd. Er is een contubernium voor acht soldaten nagebouwd die bestaat uit een slaapvertrek of papilio met daaraan vast de arma of wapenkamer. Zeker als re-enactors aanwezig zijn, kunnen bezoekers daar beleven hoe het voor de hulptroepen was om te leven in het fort. Het overige deel ter grootte van nog drie contubernia is ingericht als workshopruimte en plek voor de vrijwilligers van de Hortus.
De archeologiedagen zijn net achter de rug en er zijn een aantal leuke workshops geweest, zoals een Romeinse kookworkshop.
Gert Jacob en de vrijwilligers van de Hortus vinden de betrokkenheid bij de buurt heel belangrijk. Tijdens de archeologiedagen zijn daarom Romeinse soldaten door de nieuwbouwwijk getrokken om bewoners naar de Hortus Populus te lokken voor leuke activiteiten. De Hortus Populus heeft als doel om ervoor te zorgen dat de buurtbewoners lokaal hun groenten kopen, in plaats van bij de supermarkt waar het vaak een hele reis heeft afgelegd. Mensen kunnen een abonnement nemen en wekelijks hun portie groente en fruit halen, of een bos bloemen snijden.
De Hortus Populus is geen museum. Daarom is het niet mogelijk om een echte gem tentoon te stellen. De tentoonstelling bestaat dan ook uit twee borden met foto’s en uitleg. Gert Jacob heeft zelf het tweede bord erbij gemaakt. In de barak zijn wel een aantal echte Romeinse vondsten te zien die zijn gevonden in Bodegraven. En in tegenstelling tot in een museum, mag je deze wel gewoon vasthouden en bekijken. Dichter bij de Romeinen kun je niet komen! Na de zomerspecial komt er nog een uitgebreide podcast over de Hortus Populus met Gert Jacob de Graaf. Houd de socials in de gaten.
Meer weten:
Deze zomerserie is tot stand gekomen dankzij een bijdrage van de Provincie
Zuid-Holland.